Kabotaż – 12 ważnych punktów. Przykłady i najważniejsze przepisy

Kabotaż – 12 ważnych punktów. Przykłady i najważniejsze przepisy
4.46 (89.23%) 13 głosów

Co warto wiedzieć  i jak wykorzystać kabotaż?

  1. Co to jest kabotaż?
  2. Przykłady. Na jakich warunkach dokonuje się kabotażu?
  3. Jakie dokumenty są wymagane?
  4. Co mogą określać przepisy krajowe?
  5. Terminy, przewrotne pytanie … Ile trwa 7 dni?
  6. Co to jest operacja kabotażowa?
  7. Co z pojazdami poniżej 3,5 t?
  8. Co z kabotażem w połączeniu z transportem kombinowanym?
  9. Ewentualne kary? (Niemcy i Francja)
  10. Podatek VAT.
  11. Procedura ochronna
  12. OC Kabotażowe i podsumowanie

Od czasu wprowadzenia na poziomie unijnym przepisów odnośnie kabotażu wielu przedsiębiorców zyskało dzięki uporządkowaniu tej dość wrażliwej dla państw członkowskich kwestii. Nadal jednak wielu nie ma przekonania do tej formy świadczenia usług transportowych. Dlatego warto przybliżyć ten temat i nieco go odczarować.

1. Co to jest kabotaż?

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dn. 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych w art. 2 (6) określa przewóz kabotażowy jako „krajowy zarobkowy przewóz wykonywany tymczasowo w przyjmującym państwie członkowskim zgodnie z niniejszym rozporządzeniem”. Chodzi więc o taką sytuację, gdy np. przewoźnik z Polski będzie wykonywał tymczasowo przewozy krajowe na terenie Niemiec.

2. Na jakich warunkach dokonuje się kabotażu?

Warunków, które musi spełnić przewoźnik jest kilka:

  1. Przewoźnik musi posiadać licencję wspólnotową
  2. Jeżeli kierowca pochodzi z państwa trzeciego musi posiadać świadectwo kierowcy
  3. Kabotaż następuje po wykonaniu przewozu międzynarodowego (chodzi o unikanie pustych przebiegów)
  4. Dokonuje się go tym samym pojazdem, którym wykonano przewóz międzynarodowy, jeśli jest to zespół pojazdów to tym samym pojazdem silnikowym
  5. Można wykonać do trzech przewozów kabotażowych w ramach jednego państwa członkowskiego, przy czym ostatni rozładunek musi mieć miejsce w ciągu siedmiu dni od ostatniego rozładunku wynikającego z przewozu międzynarodowego
  6. Można wykonać jeden przewóz kabotażowy lub wszystkie w którymkolwiek państwie członkowskim, ale pod warunkiem, że dokonuje się tylko jednego przewozu na państwo członkowskie w przeciągu trzech dni od pustego wjazdu do państw członkowskiego; co ważne należy dochować odgórnego terminu 7 dni w odniesieniu do tych operacji
  7. Należy posiadać odpowiednie dokumenty poświadczające stosowanie się do wspólnotowych przepisów regulujących przewozy kabotażowe.

 

Przykład kabotażu

http://www.developpement-durable.gouv.fr/

Przykład 1 – Francja krajem tranzytowym w transporcie międzynarodowym: dozwolona
tylko jedna operacja kabotażu.

przykład rysunek kabotaż

http://www.developpement-durable.gouv.fr/

Przykład 2 –Transport międzynarodowy do Francji: dozwolone maksymalnie trzy
kolejne operacje kabotażu we Francji po wyładowaniu ładunku międzynarodowego.

3. Jakie dokumenty są wymagane do kabotażu?

Art. 8 (3) Rozporządzenia 1072/2009 mówi, że wymagane są dokumenty stanowiące dowód wykonania przewozu w przychodzącym ruchu międzynarodowym oraz każdy kolejny wykonany przewóz kabotażowy. Będą to zatem: list CMR dotyczący przewozu międzynarodowego na teren państwa członkowskiego oraz listy przewozowe lub podobne dokumenty dla każdego przewozu kabotażowego. Powinny one zawierać takie informacje jak:

  • nazwa, adres i podpis nadawcy
  • nazwa, adres i podpis przewoźnika
  • nazwa i adres odbiorcy, a po dokonaniu dostawy, jego podpis i data dostawy
  • miejsce i data odbioru rzeczy oraz miejsce ich przeznaczenia
  • charakter przewożonych rzeczy, metoda ich pakowania; w przypadku towarów niebezpiecznych ich nazwa, liczba opakowań, ich specjalne oznaczenia oraz numery
  • masa brutto rzeczy lub ich ilość określona w inny sposób
  • numery rejestracyjne pojazdu silnikowego i przyczepy

Uwaga! W celu zweryfikowania, czy kabotaż jest przeprowadzany zgodnie z warunkami zawartymi w Rozporządzeniu 1072/2009 nie są potrzebne inne dokumenty niż te wskazane wyżej.

Inną kwestią jest natomiast spełnienie warunków przewozu kabotażowego jakie wynikają z przepisów o transporcie drogowym w danym państwie członkowskim.

4. Co mogą określać przepisy krajowe?

Te kwestię reguluje art.9 Rozporządzenia, który stwierdza, że jeśli nie ma innych unormowań wspólnotowych to w kwestiach przewozów kabotażowych państwa mogą regulować prawem krajowym (przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne) takie kwestie jak:

  • zasady dotyczące umowy przewozu
  • masa i wymiary pojazdów drogowych

wymogi odnośnie niektórych kategorii przewożonych rzeczy np. niebezpiecznych, szybko psujących się lub zwierząt

  • podatek od wartości dodanej (VAT) od usług transportowych
  • czas pracy kierowców oraz okresy wypoczynku

Uwaga! Przepisy te muszą być takie same jak w stosunku do przewoźników krajowych, aby zapobiec jakimkolwiek przejawom dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, czy siedzibę przewoźnika.

5. Terminy, przewrotne pytanie … Ile trwa 7 dni?

W rozporządzeniu mowa jest o 7 dniach na wykonanie wszystkich operacji kabotażowych. Chodzi o dni kalendarzowe, a zatem liczone od 00:00 do 24:00. Dlatego dokonując rozładunku przychodzącego transportu międzynarodowego w danym państwie członkowskim, 7 dni liczy się od godziny 00:00 dnia następującego po tym fakcie. Ostatni rozładunek powinien zaś mieć miejsce o 24:00 siódmego dnia od rozpoczęcia biegu terminu.

Jeśli chodzi o termin 3 dni na wykonanie kabotażu w państwie członkowskim innym niż to, do którego został wykonany transport międzynarodowy, to liczony jest podobnie jak termin 7 dniowy. Pierwszy dzień liczony jest od godziny 00:00 dnia następującego po wjeździe bez ładunku na teren innego państwa członkowskiego, gdzie ma mieć miejsce operacja kabotażu.

6. Co to jest operacja kabotażowa?

Generalnie należy przyjąć, że jest to przewóz ładunku od momentu jego podjęcia do jego dostarczenia adresatowi wskazanemu w liście przewozowym. Oznacza to, że podczas wykonywania takiego transportu może mieć miejsce kilka załadunków i kilka rozładunków. Jednocześnie należy pamiętać, że jeżeli ładunek to np. pięć palet, a każda objęta jest innym listem przewozowym to zgodnie z przepisami można dostarczyć jedynie 3 z nich – każdy list przewozowy to osobny transport.

7. Pojazdy poniżej 3,5 t a kabotaż?

Także pojazdy o DMC poniżej 3,5 t mogą wykonywać przewozy kabotażowe o czym mówi art. 8 (5). Dodatkowo art.1 (5 c) określa, że podmioty wykonujące transport pojazdami o masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t nie muszą posiadać licencji wspólnotowej i innych zezwoleń przewozowych. Poza tym obowiązują je takie same przepisy jak innych uczestników ruchu drogowego.

8. Co z kabotażem w połączeniu z transportem kombinowanym?

Transport regulowany Dyrektywą 92/106/EWG nie jest objęty unormowaniami dotyczącymi przewozów kabotażowych, zatem wykonywany jest jedynie na podstawie powyższej dyrektywy.

9. Ewentualne kary? (Niemcy i Francja)

Unormowania wspólnotowe nie regulują kwestii kar za wykroczenia, pozostawiając je w gestii poszczególnych państw członkowskich. Najczęściej wykonywane przewozy kabotażowe dotyczą Niemiec i Francji, zatem te dwa państwa zostaną podane jako przykładowe w tym zakresie.

W Niemczech za wykroczenia odnośnie przewozów kabotażowych odpowiedzialność ponosi nie tylko przewoźnik (przedsiębiorca), ale także kierowca (osobiście). Kary nakładane są za przekraczanie ograniczeń w kabotażu, ale też za uchybienia w zakresie dokumentacji potwierdzającej prawidłowość przebiegu takich operacji. Dla przedsiębiorcy kwoty za pojedyncze wykroczenie sięgają 2 000 EUR, natomiast każdorazowe przewinienie kierowcy to kara rzędu 100 EUR.

We Francji za nieprzestrzeganie wymogów odnośnie kabotażu należy spodziewać się unieruchomienia pojazdu do czasu zaprzestania naruszania prawa. Kary sięgają 15 000 EUR. Za brak lub niekompletność dokumentów przewidziana jest grzywna w wysokości 1 500 EUR. Warto także zwrócić uwagę, że przewoźnicy z krajów, które nie mają prawa do przewozów kabotażowych na terytorium Francji za naruszenie zakazu podlegają karze jednego roku więzienia.

10. Podatek VAT a kabotaż.

Jest to jeden z obszarów regulowanych przepisami prawa krajowego. Należy jednak pamiętać, że wystawiając fakturę VAT za usługę transportową wykonaną w ramach kabotażu przedsiębiorcę obowiązują zasady wewnątrz wspólnotowej dostawy usług i stąd usługa taka opodatkowana jest w kraju dostawy, czyli w przypadku kabotażu wykonywanego we Francji, podatek zapłaci odbiorca francuski. Faktura będzie zatem wystawiona bez VAT’u, a odbiorca będzie płatnikiem na podstawie krajowych przepisów o podatku od wartości dodanej. Polski przewoźnik nie podlega w tym zakresie ani rejestracji do podatku VAT w danym kraju, ani opodatkowaniu z tego tytułu. Przewoźnik wykonujący przewozy kabotażowe powinien jednak udać się do właściwego ze względu na siedzibę urzędu skarbowego i złożyć wniosek o nadanie NIP-UE.

11. Procedura ochronna.

Wspólnotowe Rozporządzenie 1072/2009 przewiduje procedurę ochronną w razie wystąpienia poważnego zagrożenia krajowego rynku transportowego przez kabotaż. Przewiduje ona złożenie stosownego wniosku wraz z uzasadnieniem przez państwo członkowskie do Komisji, która w terminie 1 miesiąca podejmie decyzję w tej sprawie. Każde państwo członkowskie może wnieść do Rady odwołanie od tej decyzji. Rada jako druga instancja wydaje w ciągu 30 dni wiążącą decyzję. Ograniczenia w transporcie kabotażowym mogą obowiązywać do 6 miesięcy z możliwością jednorazowego przedłużenia tego okresu do dalszych 6 miesięcy.

12. OC kabotażowe i podsumowanie.

Kabotaż to dla przedsiębiorstw transportowych możliwość zminimalizowania tzw. pustych przebiegów i maksymalnego wykorzystania posiadanej floty. Daje on wiele korzyści, ale obłożony licznymi ograniczeniami wymaga dobrego przygotowania się do takich operacji. Warto także pomyśleć o ubezpieczeniu kabotażowym, które zminimalizuje ewentualne koszty poniesione w razie wystąpienia nieprzewidzianych trudności. Kwestia ubezpieczeń zostanie omówiona w następnym wpisie.

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz