Sezon wakacyjny – jak wpływa na ceny transportu drogowego?
Lato oficjalnie się rozpoczęło, a wraz z nim sezon wakacyjny. Jak wpływa na ceny transportu drogowego? Głównie za sprawą ograniczenia dostępności kierowców, a nie poprzez spadek popytu na przewozy. Część kierowców korzysta z urlopów między czerwcem a sierpniem, podczas gdy zapotrzebowanie na transport w wielu segmentach pozostaje stabilne lub rośnie. Efektem tego zestawienia jest wzrost stawek na rynku spot, szczególnie w transporcie chłodniczym i na trasach do południowej Europy.
Dlaczego lato zmienia ceny transportu drogowego
Sezonowość w transporcie drogowym towarów to regularne, powtarzające się co roku wahania popytu i podaży, wynikające z cyklu gospodarczego, kalendarza i nawyków konsumenckich. W odróżnieniu od szczytu jesiennego, gdy rośnie zarówno popyt, jak i wolumen realizowanych przewozów, lato ma inną mechanikę: popyt pozostaje względnie stabilny, a zmniejsza się podaż dostępnych kierowców i pojazdów.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w lipcu 2025 roku przewozy ładunków transportem samochodowym spadły o 6,0% w porównaniu z lipcem 2024 roku, co wpisywało się w szerszy trend spadkowy obecny w transporcie drogowym od początku 2025 roku. Spadek ten wynikał głównie z osłabienia ogólnej koniunktury gospodarczej, nie z samej sezonowości letniej — to kontekst, w którym mechanizmy sezonowe nakładają się latem na osłabiony popyt bazowy. Decydujące dla cen jest więc napięcie między podażą a popytem, nie sam wolumen przewozów.
Urlopy kierowców i spadek podaży pojazdów
Sezon urlopowy nakłada się na strukturalny niedobór kierowców, który ma charakter trwały, a nie przejściowy. Według raportu Międzynarodowej Unii Transportu Drogowego (IRU), przygotowanego na zlecenie Komisji Europejskiej, w 2025 roku:
w Unii Europejskiej pozostawało 444 tysiące nieobsadzonych stanowisk kierowców zawodowych — o 18 tysięcy więcej niż rok wcześniej. Niedobór jest szczególnie dotkliwy w Polsce, Rumunii i na Litwie, a w Hiszpanii przekracza 15% wszystkich etatów kierowców w branży.
Latem strukturalny deficyt kadrowy i sezonowe urlopy się kumulują. Kierowcę na urlopie przy pełnej obsadzie łatwo zastąpić innym pracownikiem firmy. W warunkach utrzymującego się niedoboru, zwłaszcza w mniejszych firmach transportowych, zastąpienie jest trudne lub niemożliwe, co zmniejsza liczbę pojazdów aktywnie poszukujących zleceń w szczycie sezonu urlopowego.
Niedobór kierowców nie generuje nowych zleceń — ogranicza zdolność rynku do ich obsłużenia przy niezmienionym lub rosnącym zapotrzebowaniu. Problemem latem nie jest więc „więcej transportu do zrobienia”, lecz „mniej rąk do jego wykonania”, co przekłada się na wydłużenie czasu reakcji na zlecenie i wzrost stawek przy realizacjach na krótki termin.
Budownictwo i FMCG — dwa różne rytmy lata
Wpływ wakacji na ceny transportu nie jest jednolity dla wszystkich branż. Sezon budowlany w Polsce trwa zwykle od kwietnia do października, ze szczytem aktywności latem. Rośnie wtedy zapotrzebowanie na transport kruszyw, stali i prefabrykatów, co w połączeniu z ograniczoną podażą pojazdów może przełożyć się na wyższe stawki przy zleceniach z krótkim terminem realizacji.
Inny rytm ma transport towarów konsumpcyjnych (FMCG). Sektor ten utrzymuje stabilny, wysoki wolumen przewozów przez cały rok, bez wyraźnego szczytu wakacyjnego — według Eurostatu za 2024 rok:
produkty spożywcze, napoje i wyroby tytoniowe stanowiły największą grupę towarową w unijnym transporcie drogowym, z wynikiem 312 miliardów tonokilometrów.
Latem na ten segment wpływa głównie nie wzrost popytu, lecz ograniczona elastyczność terminowa przewoźników wynikająca z niedoboru kierowców. Zleceniodawca budowlany powinien więc liczyć się przede wszystkim z ryzykiem wzrostu stawek, a zleceniodawca FMCG — głównie z wydłużonym czasem reakcji na zlecenie.
Transport chłodniczy i trasy południa Europy
Transport chłodniczy ma latem własną dynamikę, związaną z cyklem zbiorów i eksportu z południa Europy. W miesiącach letnich Hiszpania, Włochy i Portugalia eksportują do innych krajów UE, w tym do Polski, znaczne wolumeny owoców i warzyw wymagających transportu w kontrolowanej temperaturze — brzoskwiń, winogron, pomidorów czy sałat.
Według ogólnodostępnych analiz rynku transportu chłodniczego, w drugiej połowie 2025 roku na większości monitorowanych tras odnotowano wyraźny wzrost liczby ofert frachtów chłodniczych. Rynek pozostawał jednak niezrównoważony: aktywność załadowców rosła szybciej niż liczba przewoźników wyszukujących ładunki, więc wzrost popytu tylko częściowo przełożył się na wzrost stawek. Dodatkowym ograniczeniem jest sama dostępność naczep z agregatami chłodniczymi — to mniejsza część floty niż standardowe plandeki, co w szczycie popytu zawęża rynek.
Trasy do i z południowej Europy są czułe na sezonowość letnią z dwóch dodatkowych powodów:
➡️wzrostu ruchu turystycznego (więcej pojazdów osobowych na autostradach na południe oznacza większe obciążenie infrastruktury) oraz
➡️krajowych ograniczeń ruchu ciężarówek, obowiązujących latem w określone dni i godziny we Włoszech, Francji, Austrii i Słowenii.
Wahania wolumenu na konkretnych relacjach można obserwować dzięki kwartalnym analizom giełd transportowych, w tym Barometrowi Transportowemu TIMOCOM, obok danych Eurostatu i krajowych urzędów statystycznych.
Jak ograniczyć ryzyko wyższych kosztów transportu latem?
W związku z powyższym firmy transportowe szukają optymalnych rozwiązań, które mogą wdrożyć latem. Poniżej opisujemy kilka praktycznych wskazówek:
- Kontraktowanie z wyprzedzeniem. Zlecenia ustalone kilka tygodni przed terminem realizacji mają większe szanse na korzystną stawkę niż zlecenia składane na ostatnią chwilę, gdy dostępność pojazdów jest już ograniczona.
- Elastyczność dat załadunku i rozładunku. Możliwość przesunięcia terminu o jeden lub dwa dni zwiększa pulę dostępnych przewoźników i ułatwia znalezienie korzystniejszej oferty.
- Aktywne monitorowanie giełd transportowych. Przy ograniczonej podaży pojazdów szybki dostęp do aktualnych ofert i bezpośredni kontakt z przewoźnikiem skraca czas potrzebny na znalezienie pojazdu — istotne przy zleceniach pilnych.
- Planowanie grafików urlopowych floty. Mniejsze firmy transportowe mogą rozłożyć urlopy kierowców w czasie, tak by nie tracić jednocześnie większości floty w okresach największej kumulacji wyjazdów — zwykle na początku i na końcu sierpnia.
Najczęstsze pytania o wakacje i ceny transportu
O ile mogą wzrosnąć ceny transportu drogowego w wakacje?
Skala wzrostu zależy od trasy, segmentu i terminu zlecenia — największa przy realizacjach z bardzo krótkim wyprzedzeniem oraz w segmentach o ograniczonej dostępności specjalistycznych pojazdów, takich jak transport chłodniczy. Nie istnieje jedna uniwersalna stawka procentowa dla całego rynku.
Czy ceny transportu w lipcu i sierpniu są wyższe niż we wrześniu?
Z dostępnych danych rynkowych wynika, że szczyt cenowy przypada zwykle na okres jesienny. Lato wiąże się z ograniczoną dostępnością kierowców, co napina rynek w wybranych segmentach, ale to nie jest równoznaczne z najwyższym w roku poziomem stawek.
Jakie branże najbardziej odczuwają wzrost cen transportu latem?
Transport chłodniczy związany z sezonem eksportu owoców i warzyw z południa Europy, transport materiałów budowlanych w szczycie sezonu budowlanego oraz przewozy na trasach do regionów o wysokim natężeniu ruchu turystycznego.
Czy w Polsce obowiązują zakazy ruchu ciężarówek w wakacje?
Tak. Ograniczenia ruchu dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton obowiązują od ostatniego piątku czerwca do końca sierpnia, głównie w piątki, soboty i niedziele w określonych godzinach. Terminy publikuje Główny Inspektorat Transportu Drogowego, a podstawą prawną jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie okresowych ograniczeń ruchu pojazdów.
Jak wcześnie należy zaplanować transport przed sezonem wakacyjnym?
W przypadku przewozów krytycznych dla działalności firmy zalecane jest kontraktowanie z kilkutygodniowym wyprzedzeniem, zwłaszcza w segmentach o ograniczonej dostępności specjalistycznych pojazdów, takich jak transport w kontrolowanej temperaturze.
Źródła
- Główny Urząd Statystyczny (GUS) — dane o przewozach ładunków transportem samochodowym, 2025
- Eurostat — dane o strukturze towarowej transportu drogowego w UE, 2024
- International Road Transport Union (IRU), raport o niedoborze kierowców w UE przygotowany na zlecenie Komisji Europejskiej, 2025
- Barometr Transportowy TIMOCOM
